شناسایی، طبقه‌بندی و غربالگری نشانگرهای رایج ارزیابی پایداری در دفع و استفاده مجدد از لجن تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده عمران و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران)، تهران، ایران.
2 دانشگاه صنعتی امیرکبیر
3 بخش محیط‌زیست و منابع طبیعی، مؤسسه تحقیقات بیواکونومی نروژ(NIBIO) ، آس، نروژ.
چکیده
دفع و استفاده مجدد پایدار از لجن فاضلاب شهری به دلیل تولید انبوه و پیامدهای محیط‌زیستی، اقتصادی و اجتماعی آن، به یکی از چالش‌های اساسی در تصفیه‌خانه‌ها تبدیل شده است. ارزیابی پایداری روش‌های دفع و استفاده مجدد لجن، نیازمند مجموعه‌ای از نشانگرهای معتبر و جامع است. پژوهش حاضر با هدف مرور ادبیات علمی و شناسایی، طبقه‌بندی و غربالگری رایج‌ترین نشانگرهای پایداری در این حوزه انجام شده است. بدین منظور، با جست‌وجو در پایگاه‌های گوگل‌اسکولار و اسکوپوس و غربالگری بر اساس عنوان، چکیده و محتوا، ۴۱ مقاله نهایی انتخاب و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بعد محیط‌زیستی در 98% مقالات، بعد اقتصادی در 63% و بعد اجتماعی در 32% مقالات بررسی شده‌اند. همچنین 34% از مقالات ابعاد فنی و نهادی را نیز در کنار سه بعد اصلی مدنظر قرار داده‌اند. در مجموع، ۴۴۲ نشانگر اولیه شناسایی شدند که پس از غربالگری و انتخاب 20% از پرتکرارترین موارد، ۱۸ نشانگر رایج (۷ محیط‌زیستی، ۶ اقتصادی و ۵ اجتماعی) استخراج شدند. همسو با تمرکز بیشتر مطالعات بر بعد محیط‌زیستی، فراوانی نشانگرهای منتخب نیز نشان داد که پرتکرارترین نشانگرهای شناسایی‌شده عمدتاً به این بعد تعلق داشتند. همچنین، 66.67% از نشانگرهای منتخب دارای ماهیت کمی بودند. مجموعه نهایی نشانگرها به همراه مشخصات آن‌ها شامل بعد پایداری، کد اختصاصی، فراوانی، تعریف، ماهیت، واحد، نوع اثر و مراجع تدوین شدند. این نشانگرها می‌توانند پایه‌ای برای توسعه چارچوب ارزیابی پایداری و مبنایی برای ارزیابی، مقایسه و تصمیم‌گیری در زمینه دفع و استفاده مجدد پایدار از لجن فاضلاب شهری فراهم آورند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 آبان 1405